Jaja, voor velen start vandaag de 1e werkweek van het nieuwe jaar. De scholen zijn weer begonnen. Na de glans van de feestdagen en de belofte van het nieuwe jaar pakken we langzaamaan het ‘normale‘ leven weer op.

Sociale Jetlag

Voor sommigen een zegen, anderen komen wat moeilijker op gang. Na twee weken niet echt met de klok te hebben geleefd, was het voor mij wel weer even wennen om wat eerder op te staan. Dat het koud en nog donker is buiten, zorgt er ook voor dat ik niet echt uit bed spring.

Onze lichaamsfuncties worden voor een groot deel gereguleerd door onze biologische klok. Deze klok is niet bij iedereen hetzelfde afgesteld, dat heb je waarschijnlijk wel ervaren. Je kent het verhaal van de ochtendmensen en de avondmensen. Overigens zijn daarin nog wat nuances aan te brengen. Daarover een andere keer meer.

Biologische klok

Je biologische klok wordt onder andere aangestuurd door signalen van buitenaf. Vooral daglicht speelt daarbij een belangrijke rol. Als het licht wordt maakt ons lichaam andere stofjes aan dan wanneer de duisternis invalt, om maar eens iets te noemen. Hiermee hangt ons slaap-waak ritme, maar ook bijvoorbeeld wanneer we het beste kunnen sporten of onze spijsvertering optimaal is.

Naast onze biologische klok, is ons leven met name afgesteld op onze sociale klok. Een klok die veel zichtbaarder is en die we delen met iedereen in onze tijdzone. Door de sociale klok negeren we vaak de behoeften van onze biologische klok.

Je werkgever stelt het erg op prijs als je op tijd op je werk verschijnt. Vrienden vinden het fijn als je je afspraken nakomt. En ook je moeder waardeert het enorm als je op tijd voor het afgesproken potje tennis komt 😉

Sociale klok

Hoe we onze dag indelen hangt samen met deze sociale klok. Met name werk is een belangrijke bepalende factor hierbij. En dit werkt door op onze slaap. Wanneer we gaan slapen, wordt voor een groot deel beïnvloed door onze sociale klok. Laat doorwerken, nog een laatste biertje in de kroeg, nog even Netflixen.

Wanneer we vrij zijn, zoals nu met de feestdagen, gaan we meestal op andere tijden naar bed en staan op andere tijden op. Daarbij slapen we doorgaans op vrije dagen veel meer dan op werkdagen. Tenzij je graag een nachtje doorhaalt uiteraard.

Sociale jetlag

Door deze veranderingen in ons leefpatroon tijdens de feestdagen, lijkt het voor je biologische klok alsof je een tijdreisje door verschillende tijdzones hebt gemaakt. Ook als je Nederland niet hebt verlaten. Je hebt last van een sociale jetlag.

Dat maakt dat je de komende dagen wat vermoeider bent. Je bed uitkomen gaat niet vanzelf. Je kunt je niet helemaal concentreren in je meeting en je loopt nog wat extra keren naar de koffieautomaat voor een cafeïne infusion. Je lichaam komt na een paar dagen weer vanzelf in het nieuwe ritme. Totdat het weekend aanbreekt…

Hoe was het voor jou om vanmorgen op te staan? Makkie of toch beetje mwahhhh…